บทนำ (Introduction)

ปัญหาเชื้อดื้อยาต้านจุลชีพ (Antimicrobial Resistance: AMR) และการตกค้างของสารเคมีในสัตว์น้ำ เป็นประเด็นกีดกันทางการค้าที่สำคัญในตลาดส่งออกปลาสวยงามระดับโลก (World Organisation for Animal Health [WOAH], 2023) เพื่อตอบสนองต่อเกณฑ์ความปลอดภัยทางชีวภาพและมาตรฐาน Green Aquaculture ภูมิปัญญาการใช้สมุนไพรไทยร่วมกับเทคโนโลยีชีวภาพโพรไบโอติกส์ (Probiotics) จึงได้รับการพัฒนาอย่างแพร่หลาย (Chitmanat et al., 2021)

1. สารออกฤทธิ์ทางชีวภาพจากสมุนไพรไทยและการปรับสภาพน้ำ

พืชสมุนไพรไทยมีสารประกอบพฤกษเคมีที่มีฤทธิ์ต้านเชื้อก่อโรค (Direkbusarakom, 2022):

- ใบหูกวางแห้ง (Terminalia catappa): มีสารแทนนินช่วยปรับสมดุล pH สมานแผล และยับยั้งเชื้อ Aeromonas hydrophila (Chuchird et al., 2023)

- ขมิ้นชัน (Curcuma longa): สารเคอร์คูมินอยด์ช่วยลดการอักเสบและเสริมภูมิคุ้มกัน

- ฟ้าทะลายโจร (Andrographis paniculata): กระตุ้นการกลืนกินสิ่งแปลกปลอมของเม็ดเลือดขาว

2. โพรไบโอติกส์และจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์

การใช้ Bacillus subtilis และ Lactobacillus spp. ช่วยปรับปรุงสมดุลจุลินทรีย์ในลำไส้และย่อยสลายของเสียในน้ำ (Plumb & Hanson, 2021)

3. ประโยชน์เชิงเศรษฐกิจต่อการส่งออกปลาสวยงามไทย

ปลาที่เลี้ยงด้วยระบบธรรมชาติจะมีสีสันสดใส แข็งแรง และปราศจากสารเคมีตกค้างตามเกณฑ์ EU & FDA (FAO, 2024)

เอกสารอ้างอิง (References - APA 7th Edition)

Chitmanat, C., et al. (2021). Phytotherapy in aquaculture. Aquaculture Reports, 20, Article 100720.

Chuchird, N., et al. (2023). Effects of Terminalia catappa leaf extract on Siamese fighting fish. Journal of Applied Aquaculture, 35(2), 345–362.

Direkbusarakom, S. (2022). Application of medicinal herbs against fish and shrimp diseases. Asian Fisheries Science, 35(1), 55–68.

Food and Agriculture Organization. (2024). Biosecurity and responsible use of veterinary drugs in ornamental aquaculture. FAO.

Plumb, J. A., & Hanson, L. A. (2021). Health maintenance and principal microbial diseases of cultured fishes (4th ed.). Wiley-Blackwell.

World Organisation for Animal Health. (2023). Responsible and prudent use of antimicrobial agents in aquatic animals. WOAH.