1. ภัยคุกคามจากสัตว์น้ำต่างถิ่นรุกราน (Invasive Alien Species: The Silent Threat)

การปล่อยสัตว์น้ำที่ไม่ใช่สายพันธุ์ท้องถิ่นลงสู่แม่น้ำลำคลองธรรมชาติ ก่อให้เกิดผลกระทบต่อระบบนิเวศอย่างรุนแรง:

• ปลาดุกบิ๊กอุย (ปลาดุกรัสเซียผสมปลาดุกอุย): สัตว์กินเนื้อขนาดใหญ่ กินจุ โตเร็ว แย่งอาหารและล่าลูกปลาพื้นเมืองไทยจนสูญพันธุ์
• ปลาซัคเกอร์หรือปลาเทศบาล (Hypostomus plecostomus): ดูดกินไข่ปลาพื้นเมือง ทำลายตลิ่งพัง และไม่มีศัตรูธรรมชาติในแหล่งน้ำไทย
• เต่าแก้มแดง (Red-eared Slider): ก้าวร้าว แย่งแหล่งทำรังและเป็นพาหะนำโรคสู่เต่าพื้นเมืองไทย

2. กฎทอง 4 ประการในการปล่อยปลาอย่างมีความรับผิดชอบ (Responsible Release Protocol)

1. ปล่อยปลาพื้นเมืองไทยเท่านั้น: เลือกชนิดปลาที่เป็นสัตว์น้ำประจำถิ่นดั้งเดิม
2. ปล่อยถูกที่และถูกน้ำ: ปลาแต่ละชนิดมีชีววิทยาถิ่นอาศัยต่างกัน เช่น ปลาไหลและปลาหมอชอบน้ำนิ่งโคลนตม, ปลาตะเพียนชอบแม่น้ำกว้างน้ำไหลสะอาด หากปล่อยปลาไหลลงแม่น้ำเจ้าพระยาที่มีคลื่นลมแรง ปลาจะหมดแรงและจมน้ำตาย
3. ปล่อยปลาที่แข็งแรงและปลอดภัย: ไม่ปล่อยปลาที่ติดเชื้อ หรือปลาที่อ่อนแอจากการขนส่งแออัด
4. ปรับอุณหภูมิน้ำก่อนปล่อย: ลอยถุงปลาในแหล่งน้ำธรรมชาติ 15–20 นาที เพื่อไม่ให้ปลาเกิดสภาวะช็อกอุณหภูมิ (Temperature Shock)

3. ส่องพันธุ์ปลาไทยดั้งเดิมที่ควรค่าแก่การเพาะเลี้ยงและอนุรักษ์

• ปลาตะเพียนทองและปลาตะเพียนขาว (*Barbonymus altus / gonionotus*): ปลาแห่งความอุดมสมบูรณ์ในวิถีไทย ช่วยกินเศษพืชน้ำและแมลง
• ปลากระดี่นางและปลากระดี่หม้อ (*Trichopodus microlepis / trichopterus*): ปลาสวยงามพื้นเมืองลายเกล็ดมุกละเอียด เลี้ยงง่ายและช่วยควบคุมลูกน้ำยุงลาย
• ปลากัดป่าสายพันธุ์แท้ของไทย:
  • ปลากัดภาคกลาง (*Betta splendens*)
  • ปลากัดอีสาน (*Betta smaragdina* - ลายเกล็ดตาสับปะรดสีเขียวมรกต)
  • ปลากัดภาคใต้ (*Betta imbellis* - มหาชัย / หางมงกุฎประกายฟ้า)