[สารคดีสัตว์น้ำเศรษฐกิจมูลค่าสูง 22 พ.ย. 69] มหัศจรรย์ “ม้าน้ำเพาะพันธุ์ (Seahorse)” พ่อปลาอุ้มท้องแห่งท้องทะเลไทย กับการเพาะเลี้ยงเชิงอนุรักษ์ภายใต้ CITES
🐚 สารคดีสัตว์ทะเลสวยงามและการอนุรักษ์ • อัปเดต 22 พฤศจิกายน 2569
มหัศจรรย์ “ม้าน้ำเพาะพันธุ์” (Hippocampus spp.) พ่อปลาอุ้มท้องแห่งท้องทะเลไทย กับความก้าวหน้าการเพาะเลี้ยงเชิงอนุรักษ์ภายใต้ CITES
ม้าน้ำ (Seahorse) เป็นปลากระดูกแข็งรูปร่างมหัศจรรย์ที่มีหัวคล้ายม้า มีเกราะกระดูกหุ้มลำตัวแทนเกล็ด ว่ายน้ำตั้งตรงด้วยครีบหลัง และมีหางม้วนเกี่ยวยึดเกาะกัลปังหาและหญ้าทะเล ที่สำคัญที่สุดคือเป็นสัตว์ชนิดเดียวในอาณาจักรสัตว์ที่ “ตัวผู้ทำหน้าที่ตั้งท้องและคลอดลูก” ปัจจุบันกรมประมงได้วิจัยเพาะเลี้ยงม้าน้ำไทยสำเร็จเพื่ออนุรักษ์ประชากรธรรมชาติควบคู่การพัฒนาเป็นสัตว์น้ำเศรษฐกิจมูลค่าสูง
1. ชนิดม้าน้ำที่พบในน่านน้ำไทยและหัวใจของการเลี้ยงม้าน้ำเพาะพันธุ์
ในน่านน้ำไทยพบม้าน้ำเด่นหลายชนิด เช่น ม้าน้ำดำ/ม้าน้ำเหลือง (Hippocampus kuda), ม้าน้ำหนาม (H. spinosissimus) และม้าน้ำสามจุด (H. trimaculatus):
| ประเด็นสำคัญ | รายละเอียดทางชีววิทยาและการเลี้ยง | ความแตกต่างระหว่างม้าน้ำเพาะ vs ม้าน้ำจับป่า |
|---|---|---|
| พฤติกรรมพ่อพันธุ์อุ้มท้อง | ตัวเมียจะส่งไข่เข้าไปในถุงหน้าท้อง (Brood Pouch) ของตัวผู้ เพื่อปฏิสนธิและรับออกซิเจนจนคลอดเป็นลูกม้าน้ำจิ๋วครั้งละหลายร้อยตัว | การเพาะพันธุ์ในโรงเพาะฟักช่วยให้อัตรารอดของลูกม้าน้ำวัยอ่อนสูงกว่าในธรรมชาติหลายสิบเท่า |
| การจัดตู้เฉพาะสำหรับม้าน้ำ | ใช้ตู้ทรงสูง กระแสน้ำไหลเบาๆ มีกิ่งกัลปังหาเทียมหรือสาหร่ายทะเลให้ม้วนหางเกาะพัก ไม่เลี้ยงรวมกับปะการังที่มีเข็มพิษแรง | ม้าน้ำว่ายน้ำช้า จึงไม่ควรเลี้ยงรวมกับปลาทะเลที่แย่งอาหารเก่งเกินไป |
| อาหารและข้อกฎหมาย CITES | ม้าน้ำเพาะพันธุ์สามารถฝึกให้กินเคย/กุ้งไมซิสแช่แข็ง (Frozen Mysis) เสริมวิตามินได้ | ม้าน้ำทุกชนิดอยู่ในบัญชีอนุสัญญา CITES บัญชี 2 ต้องซื้อขายเฉพาะจากฟาร์มเพาะพันธุ์ที่ได้รับอนุญาตถูกต้องตามกฎหมายเท่านั้น |
2. บทบาทของกรมประมงในการอนุรักษ์และส่งเสริมการเพาะเลี้ยงม้าน้ำไทย
- ถ่ายทอดเทคโนโลยีการอนุบาลลูกม้าน้ำ: ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งของกรมประมงศึกษาการใช้อาหารมีชีวิต (โคพีพอดและอาร์ทีเมียเสริมกรดไขมันจำเป็น) เพื่อเพิ่มอัตรารอด
- โครงการธนาคารม้าน้ำและปล่อยคืนสู่แหล่งหญ้าทะเล: ฟื้นฟูระบบนิเวศชายฝั่งทั้งฝั่งอ่าวไทยและอันดามัน
- ศึกษาระเบียบการค้าสัตว์น้ำ CITES และข้อมูลวิชาการม้าน้ำ: ได้จากเว็บไซต์ทางการของกรมประมงด้านล่าง
🔗 แหล่งอ้างอิงและลิงก์ข้อมูลทางการ (Official References & Links)
- กรมประมง — ข้อมูลชีววิทยาและเทคโนโลยีการเพาะเลี้ยงม้าน้ำของประเทศไทย: https://www4.fisheries.go.th/local/index.php/main/view_activities/100/6273
- กลุ่มควบคุมการนำเข้าส่งออกสัตว์น้ำและอนุสัญญา CITES กรมประมง: https://www4.fisheries.go.th/importandexportcontrol/
0 ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น
เข้าสู่ระบบเพื่อแสดงความคิดเห็น *
เข้าสู่ระบบ