[ข่าวประชาสัมพันธ์อนุรักษ์ในประเทศ 22 พ.ย. 69] ประมงนครนายก–ศพจ.ปราจีนบุรี ผนึกภาคีเพาะพันธุ์ “ปลาซิวสมพงษ์” ปลาเฉพาะถิ่นไทยใกล้สูญพันธุ์วิกฤตสำเร็จ พร้อมดันเขตรักษาพันธุ์สัตว์น้ำ
ข่าวดีระดับประเทศ! ประมงจังหวัดนครนายก–ศพจ.ปราจีนบุรี และภาคีอนุรักษ์ เพาะขยายพันธุ์ “ปลาซิวสมพงษ์” (Trigonostigma somphongsi) สำเร็จ พร้อมเดินหน้าคุ้มครองถิ่นอาศัยลุ่มน้ำบางปะกง
“ปลาซิวสมพงษ์” เป็นปลาสวยงามขนาดจิ๋วเฉพาะถิ่นของประเทศไทยที่จัดอยู่ในบัญชี 1 ใน 100 สัตว์ที่ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่งของโลก (Critically Endangered - CR) ของไอยูซีเอ็น (IUCN) หลังจากเคยหายสาบสูญไปจากธรรมชาติหลายสิบปี ล่าสุดความร่วมมือระดับพื้นที่ในประเทศไทยระหว่างสำนักงานประมงจังหวัดนครนายก ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำจืดปราจีนบุรี กรมประมง นักวิชาการ และมูลนิธิสืบนาคะเสถียร สามารถเพาะขยายพันธุ์ลูกปลาซิวสมพงษ์ในที่เลี้ยงได้สำเร็จอย่างเป็นระบบ
1. ประวัติการค้นพบและเอกลักษณ์ของอัญมณีจิ๋วแห่งลุ่มน้ำบางปะกง
ปลาซิวสมพงษ์ถูกค้นพบครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2501 และตั้งชื่อเพื่อเป็นเกียรติแก่ นายสมพงษ์ เล็กอารีย์ ผู้บุกเบิกวงการส่งออกปลาสวยงามของไทย ลำตัวมีความยาวเพียง 2.0–2.5 เซนติเมตร มีสีเหลืองอำพันโปร่งแสงคาดด้วยเส้นสีดำคมชัดตั้งแต่หลังแผ่นปิดเหงือกจรดโคนหาง อาศัยอยู่เฉพาะในทุ่งน้ำหลากและหนองบึงที่มีพืชน้ำหนาแน่นในลุ่มน้ำบางปะกง (เขต จ.นครนายก และปราจีนบุรี) เท่านั้น
2. ความท้าทายทางชีววิทยาและการขับเคลื่อนเขตรักษาพันธุ์สัตว์น้ำในจังหวัดนครนายก
ต่างจากปลาซิวทั่วไปที่หว่านไข่จำนวนมาก แม่ปลาซิวสมพงษ์จะกลับตัวเอาท้องแนบใต้ใบไม้น้ำเพื่อแปะไข่ทีละฟอง ครั้งละเพียง 8–10 ฟองเท่านั้น ทำให้ประชากรในธรรมชาติเปราะบางมากต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพที่ดินและปลาต่างถิ่น หน่วยงานประมงในพื้นที่และชุมชนท้องถิ่นจึงร่วมกันผลักดันการประกาศเขตพื้นที่รักษาพันธุ์สัตว์น้ำ (เช่น แหล่งน้ำธรรมชาติใน อ.ปากพลี และพื้นที่วัดลำบัวลอย จ.นครนายก) ควบคู่กับการสำรองประชากรพ่อแม่พันธุ์ในศูนย์วิจัยฯ
3. สรุปข้อมูลชีววิทยาและแนวทางอนุรักษ์ปลาซิวสมพงษ์ในประเทศไทย
| หัวข้อข้อมูล | รายละเอียดเฉพาะของปลาซิวสมพงษ์ | ความสำคัญด้านการอนุรักษ์ |
|---|---|---|
| ชื่อวิทยาศาสตร์ & สถานะ | Trigonostigma somphongsi • สถานะใกล้สูญพันธุ์ขั้นวิกฤต (CR) | เป็นปลาเฉพาะถิ่นพบในประเทศไทยเพียงแห่งเดียวในโลก |
| ถิ่นอาศัยสุดท้ายในธรรมชาติ | แหล่งน้ำชุ่มน้ำและลำรางน้ำใสที่มีพรรณไม้น้ำหนาแน่น ลุ่มน้ำบางปะกง จ.นครนายก–ปราจีนบุรี | ดัชนีชี้วัดความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศทุ่งน้ำหลากภาคกลางตอนบน |
| พฤติกรรมการสืบพันธุ์ | แปะไข่ติดใต้ใบพืชน้ำ (เช่น ขาไก่/คริปโตคอริน) ครั้งละ 8–10 ฟอง ฟักตัวใน 24–30 ชม. | ศูนย์วิจัยฯ ปราจีนบุรีพัฒนาเทคนิคอนุบาลลูกปลาวัยอ่อนจนรอดชีวิตสูง |
| ความร่วมมือของคนรักปลา | งดจับจากแหล่งน้ำธรรมชาติ และไม่ปล่อยปลาต่างถิ่นลงแหล่งน้ำในพื้นที่ | ช่วยให้ประชากรธรรมชาติฟื้นตัวควบคู่กับการขยายพันธุ์ในห้องปฏิบัติการ |
4. ขอความร่วมมือเครือข่ายผู้เลี้ยงปลาสวยงามในประเทศ
- ไม่รับซื้อปลาซิวสมพงษ์ที่ลักลอบช้อนจากธรรมชาติ: เพื่อปกป้องฝูงพ่อแม่พันธุ์กลุ่มสุดท้ายในพื้นที่ชุ่มน้ำจังหวัดนครนายก
- สนับสนุนการอนุรักษ์ถิ่นอาศัย (In-situ Conservation): ร่วมเผยแพร่ความรู้คุณค่าของปลาพื้นเมืองขนาดจิ๋วของไทยให้เยาวชนและชุมชนท้องถิ่นภาคภูมิใจ
- ติดตามความก้าวหน้าการถ่ายทอดเพาะพันธุ์เชิงอนุรักษ์: ได้จากกรมประมง สวทช. และมูลนิธิสืบนาคะเสถียรตามลิงก์อ้างอิงด้านล่าง
🔗 แหล่งอ้างอิงและลิงก์ข้อมูลทางการในประเทศ (Verified Official Links)
- กรมประมง — เอกสารข้อมูลวิชาการปลาซิวสมพงษ์และสัตว์น้ำเฉพาะถิ่นของไทย: https://www4.fisheries.go.th/doffile/fkey/ref30558
- สวทช. (NSTDA Sci2Pub) — ปลาซิวสมพงษ์ (Trigonostigma somphongsi) ปลาไทยใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่งของโลก: https://www.nstda.or.th/sci2pub/trigonostigma-somphongsi/
- มูลนิธิสืบนาคะเสถียร — รายงานโครงการร่วมมือประมงจังหวัดนครนายกและ ศพจ.ปราจีนบุรี อนุรักษ์และเพาะพันธุ์ปลาซิวสมพงษ์: https://www.seub.or.th/bloging/work/2025-225/
0 ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น
เข้าสู่ระบบเพื่อแสดงความคิดเห็น *
เข้าสู่ระบบ